Zamanın Çarmıhında — İnsanın İçsel Yolculuğuna Dair Bir Şiir Kitabı

Bir hastane koridorunda geçirilmiş uzun bir gecenin, adı unutulmuş bir şehrin ve kimliği kayıp bir zamanın izini süren bir ses düşünün. Elinde neşter yerine kalem tutan, teşhis yerine itiraf yazan bir hekim. Zamanın Çarmıhında, zamanın kendisini bir çarmıha gerip sorguladığı, insanın içindeki isyanla huzur arayışının aynı sayfada çarpıştığı bir şiir kitabıdır.

Ramazan Boztepe’nin kaleme aldığı ve Gülnar Yayınları etiketiyle Ekim 2025’te okurla buluşan bu kitap, insanın içsel yolculuğunu, zamanın acımasız akışını ve varoluşun sessiz çığlıklarını 36 şiirle okura taşıyor. Yazarın kendi ifadesiyle kitap, “kayıp bir baharın, sızlayan bir mazinin ve gecenin sesini” taşıyan bir çığlık niteliğinde.

Tanıtım videosu

Videoda, kitabın dört bölümlük yapısı ve şairin yazım süreci kısaca tanıtılıyor. Videoyu YouTube’da da izleyebilirsiniz.

Eserin çerçevesi

Kitap, birbirini besleyen dört ana bölümden kurulur. “Karanlıkta Bir İsyan” adlı ilk bölüm, gecenin ve korkunun içinden yükselen bir başkaldırıyla açılır; zincire vurulmuş bir çağın çocukları olarak tarif edilen insanlığın, karanlığı deviremeyen ama yeniden doğmayı bekleyen yıldızlara benzetildiği bir atmosfer hâkimdir. “Zamanın Sancısı” bölümünde ton biraz daha içe döner; eksilen şafaklar, bir hastane günlüğü ve zamanla dans eden bir ruh hâli öne çıkar. Üçüncü bölüm “Ruhun Sırdaşı Gece”, geceyi bir sırdaş olarak konumlandırır ve kanayan bir gülün yankısından suya bırakılan bir şiirin sessizliğine uzanan daha melankolik bir seyir izler. Kitap, “Varoluşun İnce Sızıları” bölümüyle tamamlanır; burada huzura mecbur kalmanın, gitmenin ve susmanın şiirleri bir araya gelir.

Yazarın önsözünde belirttiği gibi kitap yalnızca bir şiir toplamı değil, varoluşun karmaşık labirentlerinde yolunu arayan bir ruhun günlüğü niteliğindedir. Her bölüm kendi içinde ayrı bir ruh hâline karşılık gelir: isyan, sancı, gece sırdaşlığı ve nihayetinde ince, kırılgan bir teslimiyet. Bu dört aşamalı yapı, okuru adım adım daha derin bir iç yüzleşmeye taşıyacak şekilde kurgulanmıştır.

Kitabın kuruluşu

Bölümler ve dizge. Kitap, içindekiler sayfasında da görüldüğü üzere dört bölüme, 36 şiire ayrılır; bölümler tematik bir ruh haline göre ilerler ve her biri kısa bir epigrafla açılır.

• I. Karanlıkta Bir İsyan (10 şiir): Kırılan zincirler ve yükselen bir başkaldırı imgesiyle açılır; “Katran Geceler”, “Hançer-i Zulm” ve “Kıyametin Gölgesi” gibi şiirler toplumsal acıyı bireysel öfkeyle birleştirir.
• II. Zamanın Sancısı (8 şiir): Ton biraz daha içe döner; “Bir Hastane Günlüğü” ve “Yırtık Yelken” gibi şiirlerde kayıp zaman, hastalık ve tükenmişlik temaları öne çıkar.
• III. Ruhun Sırdaşı Gece (9 şiir): Gece artık bir sırdaştır; “Suya Bırakılan Şiir” ve “Ruhların Firarisi” gibi metinlerde yalnızlık bir düşman değil, neredeyse bir yol arkadaşıdır.
• IV. Varoluşun İnce Sızıları (9 şiir): “Huzura Mecbur” ve “Bu Şehre Düşlerimi Vermedim” gibi şiirlerde direniş ve teslimiyet arasında ince bir denge kurulur.

İmge, ses ve biçim

İmge dünyası. Ateş, kül, gece, yara, çarmıh, çöl ve yıldız gibi imgeler kitap boyunca tekrar eder ve birbirine göndermelerle örülü bir imge ağı kurar. Bu tekrarlar, dört bölüm arasında bir bütünlük hissi yaratır; okur her yeni şiire geçtiğinde tanıdık bir sese ama farklı bir tonda rastlar.

Ses ve ritim. Kitabın üslubu, kısa kesik cümlelerle uzun, akıcı imge zincirlerini bir arada kullanan değişken bir ritme sahiptir. Bazı şiirler (“Lal Köz”, “Gecenin Kefeni” gibi) tek heceli haykırışlara ve boşluklara yaslanırken, bazıları (“Ruhların Firarisi”, “Ruhun Senfonisi” gibi) uzun soluklu, tekrar eden yapılarla neredeyse bir ilahi ya da ağıt havasına bürünür.

Geleneğe konum. Yazarın hekimlik geçmişinden gelen klinik dil de zaman zaman şiirlere sızar; “Bir Hastane Günlüğü” gibi başlıklarda acı, teşhis konur gibi soğuk bir netlikle ama derin bir duygusallıkla anlatılır. Bu ikili ton — bilimsel gözlemcilik ile lirik patlama arasındaki gerilim — kitabın kendine özgü sesini oluşturan temel unsurlardan biridir; aynı zamanda kitabı, bireysel itirafı toplumsal tanıklıkla birleştiren bir şiir damarına yaklaştırır.

Temalar

Boztepe’nin dizeleri yalnızca bireysel bir iç dökümle sınırlı kalmaz; toplumsal belleğe de uzanan güçlü izler taşır. Kitaptaki bazı şiirler doğrudan yakın tarihin acı olaylarına gönderme yapar: “Yakamoza Düşen Gözyaşı” adlı şiir, 2 Temmuz 1993’te Madımak Oteli’nde yitirilen aydınların anısına yazılmış; “Kıyametin Gölgesi” ise Êzidî kadınlarının ve çocuklarının yaşadığı trajediye ithaf edilmiştir. Bu iki şiir, kişisel varoluş sancısını toplumsal bir tanıklığa dönüştürür ve kitabın toplumsal tanıklık yönünü güçlendirir. Kitabın bütününde göç, sürgün, kayıp ve unutuluş imgeleri sık sık geri döner; “Prangalı Gölgeler” ve “Sessiz Çığlık” gibi şiirlerde faili meçhul bir yalnızlığın, susturulmuş dillerin ve bir halkın alın yazısının izi sürülür.

Kim için yazıldı?

• Varoluşsal temalara ilgi duyanlar: Zamanın akışını ve insanın iç dünyasını şiirle keşfetmek isteyen okurlar.
• Toplumsal tanıklık okurları: Toplumsal bellek, tanıklık ve yakın tarihin acı olaylarını edebiyat aracılığıyla işleyen eserlere ilgi duyanlar.
• Boztepe’nin diğer eserlerini tanıyanlar: Yazarın önceki eserlerini (romanları ve diğer şiir kitaplarını) tanıyıp bu türdeki diline aşina olmak isteyen okurlar.
• Üslup karşılaştırması yapmak isteyenler: Yazarın diğer şiir kitaplarını okuyup üslubunu karşılaştırmak isteyenler.
• Kısa, yoğun şiir okurları: Kısa, yoğunlaşmış şiirlerle uzun bir iç yolculuğa çıkmayı tercih eden okurlar.

Sık sorulan sorular

Zamanın Çarmıhında kaç sayfa ve kaç şiirden oluşuyor?
Kitap 76 sayfa ve dört bölüme dağılmış 36 şiirden oluşuyor.

Kitapta gerçek olaylara gönderme var mı?
Evet; kitaptaki bazı şiirler Madımak Oteli faciası ve Êzidî toplumunun yaşadığı trajedi gibi yakın tarihin acı olaylarına ithaf edilmiştir.

Zamanın Çarmıhında’yı nereden satın alabilirim?
Kitabı Gülnar Yayınları etiketiyle Kitapyurdu üzerinden temin edebilirsiniz.

Kitap kime ithaf edilmiş?
Kitap, yazarın annesi Elife Boztepe’nin anısına ithaf edilmiştir.

Yazar hakkında

Ramazan Boztepe, 1966’da Konya’nın Kulu ilçesinde doğdu; veteriner hekimliğin yanı sıra doğa ve yaban hayatı üzerine uzmanlaşmış bir yazardır. Şiire olan ilgisi genç yaşlarda başlamış, zamanla kalıcı bir ifade biçimine dönüşmüştür; dizelerinde bireysel ve toplumsal acının yanı sıra insanın varoluş sancıları ve Mezopotamya’nın kadim coğrafyasından yükselen yankılar hayat bulur. Yazar hakkında daha fazla bilgi için Hakkımda sayfasını ziyaret edebilirsiniz.

Kitabı edinin

Zamanın Çarmıhında, Gülnar Yayınları üzerinden ve anlaşmalı kitap satış noktalarından edinilebilir.

→ Zamanın Çarmıhında’ı Satın Al

---

Ramazan Boztepe’nin diğer eserlerini de keşfedin: Yaşamın Stratejik İlkeleri, Lâl Coğrafyanın Şiirleri, Mavinin Anatomisi, Yurtsuz Kökler ve Sessizliğin Anatomisi.